الشيخ أبو الفتوح الرازي
328
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
ازيدكم لكيما تحمدوني فما لكم و ما لي من خلاق فبؤسا ( 1 ) للوليد و ما اتاه الى يوم التّغابن و التّلاق ( 2 ) و حسّان بن ثابت گفت در حادثهء او با امير المؤمنين در عهد رسول ، و نزول اين آيت در باب او [ و ] ( 3 ) معنى آيت : ليس من كان مؤمنا عرف اللَّه كمن كان فاسقا خوّانا سوف يجزى الوليد خزيا و نارا و علىّ لا شك ( 4 ) يجزى الجنانا فعلىّ يجزى هناك جنانا و وليد هناك يجزى ( 5 ) هوانا و اين وليد عقبه در اوّل عهد امير المؤمنين على ، چون مهاجر و انصار بر او بيعت كردند ، او بيعت نكرد و مروان بن الحكم و سعيد بن العاص . امير المؤمنين كس فرستاد و ايشان را بخواند و گفت : چرا توقّف مىكنى از ( 6 ) بيعت من ، و خاصّ و عامّ و مهاجر و انصار بيعت كردند مرا ، و اين بيعتى باشد لازم در گردن حاضر و غايب ؟ وليد عقبه گفت : براى آن كه تو ما را ( 7 ) به كينه آوردهاى ، امّا كينهء من با تو از آن است كه پدر مرا به روز بدر بكشتى ، و پدر سعيد عاص را همچنين . و امّا مروان حكم ، چون عثمان او را با مدينه آورد ، او را عتاب و ملامت كردى . ما تو را به چند شرط بيعت كنيم : يكى آن كه ، ما را بر ديگران مزيّتى باشد در آنچه ما خواهيم . ديگر آن كه چون از تو ترسيم به شام رويم بنزديك ( 8 ) معاويه . سهام ( 9 ) آن كه ، كشندگان عثمان را بكشى . امير المؤمنين - عليه السّلام - جواب داد ، گفت : امّا آنچه گفتى تو ما را به كينه آوردى : من نياوردم و ( 10 ) خداى و رسول و دين حق و شرع و اسلام شما را به كينه آورد . و امّا آنچه گفتى ما را ( 11 ) مزيّتى ( 12 ) باشد ، هرگز نباشد شما را مزيّتى ( 13 ) جز آنچه شرع راه
--> ( 1 ) . اساس : فيوما ، به قياس با نسخهء آط ، تصحيح شد . ( 2 ) . اساس : و التّلاقى / و التّلاق . ( 3 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد . ( 4 ) . اساس : لانك ، كه چون معنى محصّلى نداشت با توجّه به ضبط نسخه بدلها تصحيح شد . ( 5 ) . آط ، آب ، لب ، مش ، كا : و وليد تجزى هناك . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها : در . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها : مرا . ( 8 ) . آط ، آب ، لب ، مش : بر . ( 9 ) . آب ، مش ، كا : سيم . ( 10 ) . همهء نسخه بدلها : ندارد . ( 11 ) . همهء نسخه بدلها : مرا . ( 13 - 12 ) . همهء نسخه بدلها بجز كا : مزيدى .